Op en rond de Aisne

Langs de Aisne bij Berry-au-Bac

‘Tis weer lente, ik voel het aan m’n instrumenten!’ De Kromme Jongens zongen het al en het is nu voor iedereen wel duidelijk: het is weer zover! Je kan het zien, proeven en ruiken en we zijn allemaal vrij om ervan te genieten zoveel we kunnen. Hier langs de Aisne is dat overigens helemaal niet moeilijk, geen ontkomen aan zelfs!

Van ons lieflijke plekje in Variscourt dobberen we donderdag op gemak naar Berry-au-Bac. Variscourt, waar we na heerlijke dagen en een laatste, prachtige zonsondergang,

Zonsondergang, Canal Lateral de l'Aisne

’s ochtends verrast werden met een stokbroodje van de baggerbootschipper voor ons. Eenmaal in Berry-au-Bac is het een drukte van belang. Er liggen veel schepen en scheepjes te wachten op de opening van de sluizen richting Reims, die langer dan verwacht afgesloten zijn geweest. Maandag gaan ze weer open en omdat donderdag het begin is van een lang weekend in Frankrijk (in verband met de Franse Bevrijdingsdag. morgen 8 mei) is het verzamelen geblazen. Voor de paar plezierbootjes die hiertussen verzeild raken niet echt een genoegen. De lange kade die voor hen gereserveerd is, is voor bijna iedereen onbereikbaar, want veel te ondiep. Wij vinden een precies-pas-plekje tussen twee schepen, waarvan onze péniche-achterbuurman gebouwd is in Thuin aan de Sambre.

Péniche, gebouwd in Thuin

Dat kunnen we zien aan de Franse lelies op de voorsteven. hebben we vorig jaar daar in Thuin geleerd. De sluiswachter van de VNF komt langs om te vertellen dat het maandag allemaal echt gaat gebeuren en dat de binnenscheepjes eerst aan de beurt zijn. Da’s duidelijk en logisch maar al heel snel groeit bij ons het plan om die sluisjes naar Reims nog maar even te laten voor wat ze zijn. Een paar blikken op de waterkaart hebben ons geleerd dat er nog een stukje onontdekte Aisne voor ons ligt met daaraan de stad Soissons. Het lijkt een goed plan om daar eens te gaan kijken, de drukte achter ons te laten en dan volgende week op gemak de sluisjes richting Reims te nemen.

De Aisne bij Berry-au-Bac

In Berry-au-Bac wandelen we wat langs de Aisne en door kniehoog, zeiknat gras – heel vroeg in de ochtend van Moederdag – langs het kanaal naar de kapel en fontein van Saint Rigobert. Eenmaal terug op de Knipmes en ontdaan van soppende schoenen en sokken, gooien we los en dobberen rustigjes aan richting Bourg-et-Comin, waar we een heerlijk plekje vinden aan een steigertje op de kruising van het Canal Lateral de l’Aisne en het Canal de l’Oise à l’Aisne. Dat laatste is overigens ook gestremd dus last van scheepvaart zullen we hier nauwelijks hebben. Voor zover we ooit last van scheepvaart hebben dan, want buiten Berry-au-Bac is het hier tot nu toe zo ontstellend rustig.

Militair kerkhof Oeuilly

Tussen Laon en Soissons ligt een smalle heuvelrug die door de eeuwen heen zijn strategisch nut heeft bewezen, tegenwoordig de Chemin des Dames genoemd. Ceasar behaalde hier in zijn tijd al een klinkende overwinning en Napoleon deed het eeuwen later nog eens dunnetjes over, net voor hij in 1814 naar Elba verbannen werd. In de 18e eeuw reisden de twee dochters van Lodewijk XV, Adélaïde en Victoria, vaak over deze heuvelrug om hun vroegere en zeer geliefde gouvernante te bezoeken. Om hen te behagen werd het pad over de heuvelrug geëffend en van steenslag voorzien en heette sindsdien de Chemin des Dames de France. Tot zover het min of meer romantische gedeelte, later tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de Chemin des Dames het toneel van dood en verderf. Er zijn hier enorme verliezen geleden in een oorlog waarin ‘de westerse wereld voorgoed zijn onschuld verloor’. Vanaf toen konden mensen aan de lopende band vernietigd worden, mede door de komst van het machinegeweer.

Militair kerkhof bij Oeilly

Als we van Bourg-et-Comin naar de dorpjes met grotwoningen in de omgeving wandelen, hebben we geregeld zicht op deze heuvelrug van de Chemin des Dames, een heuvelrug die zich op sommige plaatsen wel 200 meter als een rechte lijn boven het landschap verheft.

Chemin des Dames vanuit de verte met zicht op grottenwoningdorp Paissy

We wandelen door Pargnan, een langgerekt dorp op een richel tegen een heuvelrug. In die heuvelrug bevinden zich tientallen grotten, vroeger woningen, nu veelal schuurtjes, garages of prieeltjes. Vanaf hun richel hebben de bewoners een fabuleus uitzicht over de vallei van de Aisne en daar op een bankje vinden we er weer een: een koffieplekje van een miljoen voor de prijs van niks!

Pargnan, de vallei van de Aisne

Vonden we Pargnan al schitterend, na luttele kilometers wordt dit bijna nog overtroffen door Paissy. Hier vindt je aan weerszijden van een smal dal zoveel vroegere grotwoningen dat de vergelijking met een gatenkaas zich opdringt. Een magische plek en die indruk wordt nog eens versterkt door de aanwezigheid van een mythische bron waarvan het (geneeskrachtige) water via een onderaards aquaduct vanuit een grot tevoorschijn komt. Dorus lebbert wat van het water en vleit er zijn bezwete buikje even in. Misschien niet zo poëtisch maar wel noodzakelijk op een snikwarme dag als vandaag.

De wandeling is fantastisch maar door de plotselinge warmte best zwaar zodat we toch enigszins opgelucht na 18 kilometer en 6 uur stappen bij de Knipmes aantikken. Omdat we woensdagavond Richard, Milan en Jasper verwachten lijkt het ons leuk en handig om dan in de buurt van Soissons domicilie te kiezen. Kunnen we nog wat inkopen doen en een en ander van Soissons zien, voordat we samen met Milan weer een eindje terug richting Berry-au-Bac dobberen. Richard en Jasper blijven één nachtje, waarna zij een paar dagen hun ding gaan doen. Milan blijft dan gezellig bij ons en zaterdag treffen we elkaar weer, zodat het hele krootje zondag de terugweg richting Zonnemaire kan aanvaarden. Dinsdag verlaten we Bourg-et-Comin en vinden na een mooie route en diverse sluisjes, waaronder zelfs een dubbelsluis,

Dubbelsluis Canal Lateral de l'Aisne

weer een aardig plekje bij Villeneuve, een voorstadje van Soissons. Ondertussen zijn we bijna ongemerkt van het Canal Lateral de l’Aisne op de Aisne zelf geraakt. Het verschil zit hem in de kronkels, de stroming en de vele takken (zelfs hele bomen) die hier drijven. Eenmaal vast in Villeneuve halen we onze stalen rossen tevoorschijn om onverschrokken de Soissonse verkeersdrukte in te duiken teneinde de Knipmesvoorraden aan te vullen met kidsvriendelijke etenswaren. Vandaag rest ons dus niets dan wachten op de kinderen die komen gaan. Een mooie gelegenheid om alvast maar eens Soissons verkennen. Te oordelen naar wat we er al slalommend tussen het verkeer door van zagen, beloofde het wel wat. We gaan het zien en beleven….

De Knipmes op de Aisne bij Villeneuve

Van vioolkerkjes en anti-koorts bronwater

Regen op het Canal des Ardennes

Zondag is het tijd om Rethel te verlaten. Lijkt het in eerste instantie aardig weer, al snel slaat het helemaal om en brengt de dag niets dan regen, regen en nog eens regen. Het kanaal is er niet minder om, soms lijkt het of we door het oerwoud varen. Alleen het sluiswerk, daar word je nu dus effies niet vrolijk van…

Canal des Ardennes, of je door het oerwoud vaart

Bij Asfeld is het gedaan met het Canal des Ardennes en dobberen we ongemerkt het Canal Lateral de l’Aisne op. Bij Asfeld zien we ook een aardige afmeermogelijkheid, waar al een ander scheepje ligt: een narrow-boat met – hoe kan het anders – Engelsen aan boord. Volgens hen is er in Asfeld helemaal niks, zelfs geen mogelijkheid om brood te kopen. Als de regen min of meer ophoudt, vertrekken de Engelsen en vinden wij het hoog tijd om de benen te strekken en Asfeld in te kuieren. Die narrow-boatmensen hebben kennelijk nooit verder gekeken dan hun neus lang is, want Asfeld is een aardig dorp met een bakker, een slager en zelfs een kleine superette, zoals een Asfelder dame het zo vriendelijk uitdrukte. In werkelijkheid is het een uit de kluiten gewassen Tabac, waar ook gebruikte goederen en op maandag, als de boulangerie dicht is, stokbrood verkocht wordt. Bovendien heeft Asfeld een wel heel bijzonder barok kerkje.

Barokkerkje van Asfeld

Het is in 1683 gebouwd en ontworpen door een in Gent geboren pater, Francois Romain. Het grondplan van de Eglise St.Didier ontwierp hij in de vorm van een viool. De heer Romain was niet misselijk, want in hetzelfde jaar leidde hij de reconstructie van de Sint Servaasbrug in Maastricht en bedacht een manier om brugfunderingen te leggen in een stromende rivier. Dit bracht hem zoveel bekendheid dat hij zelfs gevraagd werd voor de bouw van de Pont Royal in Parijs! Het kerkje kan bezocht worden en als je 2 Euries doneert, krijg je het hele verhaal te horen in de taal van je keuze: Frans, Duits, Nederlands of Engels. Op de terugweg wandelen we nog even naar de Aisne, die hier nooit ver weg is, en stuiten op een kanovereniging met wildwaterbaan.

Dorus zwemt in de Aisne

Dorus wil wel even testen en zwemt naar hartelust tussen de stokken. De volgende ochtend brengt stralend weer en we wandelen welgemoed naar de Tabac-superette voor een stokbroodje

Ligplaats bij Asfeld in het Canal des Ardennes

dat we nuttigen met een kopje koffie en de kuiptent eindelijk weer eens helemaal open!

P1210818

Als we vertrekken varen we dus op het Canal Lateral de l’Aisne en hier is men kennelijk druk bezig met onderhoud: op twee plaatsen wordt gebaggerd dat het een lieve lust is. Omdat het kanaal hier bepaald niet breed is, worstelen we eenmaal door de ondiepte en bij de volgende werkzaamheden gaat het te laden binnenvaartscheepje aan de kant om ons er door te laten, wat overigens ook niet anders gekund had.

Baggerwerkzaamheden in het Canal Lateral de l'Aisne

Bij Variscourt vinden we een heerlijk plekkie, compleet met picknickbanken èn via internet een wandeling die bij Variscourt begint. Een kleine 16 kilometer zal ons morgen van het dal van de Aisne naar het dal van de Suippe en terug voeren via de route Sainte-Geneviève. Zover is het nog niet, eerst genieten we nog een poosje van het heerlijke weer, totdat het harder gaat waaien, donkerder en donkerder wordt en een onweer losbarst. Tot de volgende ochtend is het weer behoorlijk van slag maar daarna schijnt de zon weer en wagen we het erop. Een niet zo fraaie wandeling voert ons naar de Fontaine St-Geneviève, een bron waarvan het water kennelijk ooit koortsen deed verdwijnen.

Bijzondere bankjes bij de Fontaine Sainte Geneviève

Een kapelletje boven wat ooit de bron was en een bord met uitleg herinneren nog aan deze wondere tijden. De bron is opgedroogd, de bankjes die men hier neergezet heeft bijzonder en wij vinden dit wel een prima plek voor een bakkie uit onze privé-thermosbron. Eenmaal de Suippe overgestoken wordt de wandeling aangenamer en hebben we ook af en toe zicht op de rivier en – helaas – ook op de dreigende luchten die aan komen drijven!

P1210847

Bij Orainville steken we de Suippe weer over om daarna kilometerslang door de hooggelegen velden, onbeschut, terug naar het dal van de Aisne te lopen. Dat onbeschutte is wat ons zorgen baart: als het hier gaat onweren – en aan de bewolking te oordelen is die kans wel aanwezig – ben je mooi het haasje, want het hoogste punt ver in de omgeving.

P1210857

We redeneren dat het vooralsnog te hard waait en wagen de gok. Gelukkig maar, want buiten een flinke bui toen we eenmaal weer op kanaalniveau waren, is er geen klap onweer gevallen! Wél hebben we in recordtijd de 6 kilometer onbeschutte hoogvlakteroute afgelegd, en da’s natuurlijk ook wat waard! Langs het kanaal wandelen we terug naar de Knipmes, waar we onze natte zooi afleggen, een douche’je nemen en weer helemaal het ventje/wijfie zijn! Sainte-Geneviève was kennelijk met ons vandaag!!!

De Suippe

De Suippe