Terug op Hollands vaarwater

Vrijdagochtend om 9 uur draait de Harense brug en is de sluiswachter klaar om ons en nog een ander scheepje te begeleiden op onze vaart richting Nederland. De reis verloopt voorspoedig,

Haren-Rütenbrockkanal

sluisjes en bruggen worden bediend, geopend en weer gesloten. Al snel varen we de grens over en Nederland binnen. Heerlijk, na precies 4 maanden en 4 dagen weer terug op Hollands vaarwater, het voelt ècht als thuiskomen. Het eerste Nederlandse sluisje blijven we nog even in internationale stijl: die wordt genomen met een Duits en een Frans schip, om rustigjes aan over te wennen waarschijnlijk.

P1060065

In Ter Apel meren we af aan het steiger van de jachthaven. Het is nog steeds behoorlijk warm en hier hebben we heerlijke schaduw, een mooi plekje om de komst van Digna, Richard en Milan aanstaande zondag af te wachten.

Ter Apel

In de avonduren wandelen we door de prachtige omgeving van Ter Apel, het is hier echt heel mooi. Zaterdag worden inkopen gedaan en wat rondgelummeld. Dan passeert ons een Beurtvaerder en blijken het de mensen waar we jaren geleden bij hun Beurtvaerder in aanbouw gingen kijken. We liepen toen met plannen voor ons bootjesavontuur en hoorden dat zij al een casco aan het aftimmeren waren! Grappig dat we elkaar, na minstens 10 jaar, weer treffen. Ieder met zijn eigen Beurtvaerder nu, gespreksstof te over natuurlijk, het wordt supergezellig en gegevens worden uitgewisseld.

Beurtvaerder

’s Avonds krijgen we bezoek van andere buurtjes. De tijd gaat snel (en gezellig) voorbij op die manier. Zondag verwelkomen we de familie en is er voldoende bij te praten. We hebben elkaar tenslotte een hele tijd niet ‘live’ gezien en gesproken! Maandag gaan we met elkaar naar Boertange.

Boertange

Het vestingdorp maakt indruk, net zoals het dat op ons enkele jaren geleden deed. In de 16e eeuw was het gebied hier eigenlijk één groot, moerassig onland. Eén zandrug (tange) liep door dit woeste land en daarop had men een weg gecreëerd. Op de plaats waar later Boertange zou ontstaan was de zandrug ietsje breder en daardoor werd deze plek zo rond de 17e eeuw uitgekozen om hier een vesting te bouwen. In de 18e eeuw bereikte de vesting Boertange zijn grootste omtrek én militaire belang om daarna, zo rond de 19e eeuw aan belang in te boeten. Met het zand van de wallen werden de grachten gedempt en Boertange werd van een militaire nederzetting een agrarisch dorp. Zo rond 1950 begon de grote leegloop, de bevolking verouderde en er heerste uitzichtloze armoede. De gemeente Vlagtwedde besloot tot reconstructie van de vroegere vestingwerken.

Boertange

Deze reconstructie heeft ruim 20 jaar geduurd en is nog steeds niet helemaal voltooid volgens de bewoners. Wij vinden het er al behoorlijk gelikt en helemaal af uitzien trouwens, maar wie zijn wij? Het allerbijzonderst is en blijft in onze ogen het enorme doorzettingsvermogen van de bewoners van Boertange om tijdens al die jaren in een enorme bouwput te leven.

Boertange

Tijdens ons vorig bezoek was er een tentoonstelling met foto’s van het hele reconstructie-proces en dat heeft ons toen met diep respect vervuld. Het zal je maar gebeuren dat het dorp waar je al heel je leven woont zomaar ‘even’ totaal op z’n kop wordt gezet….

Boertange

Toch zijn de bewoners stuk voor stuk nog steeds enorm blij met deze omwenteling, een enorme verbetering van hun woon- en leefomstandigheden, wordt ons van verschillende kanten duidelijk gemaakt. De vesting heeft heel veel welvaart gebracht. We dwalen door wat nu een prachtig vestingdorp is, maken een praatje met de schaapsherder die hier toevallig met zijn bijzondere schapen aan het werk is

Boertange

en onze Milan wil op slag later ook schaapsherder worden. We drinken nog iets op een terrasje en dan is het tijd om weer richting Vader Knipmes te vertrekken.

P1060131

De volgende dag varen we met twee van de drie familieleden naar het Veenmuseum. Een leuk tochtje met begeleidde vaart en diverse sluisjes. De auto moet ook verplaatst, dus Digna rijdt daar naartoe en zwaait af en toe bij brugjes en sluisjes.

image2

Natuurlijk wordt ook het Veenmuseum uitgebreid bekeken en verbazen we ons weer over de schamele huisvesting van de veenarbeiders in de beginperiode van de veenwinning.

Met een treintje rijden we door de veenvelden en Milan mag zelfs een plak veen steken, of eigenlijk opscheppen, zoals dat heet. Aan het eind van de dag is het moment van afscheid nemen weer gekomen. Jammer, maar we kunnen terugkijken op een paar gezellige dagen met elkaar en dáár gaat het tenslotte om!

De volgende ochtend varen we, na een sprookjesachtig begin van de dag,

Veenmuseum

het Veenmuseum weer uit en samen met een ander bootje dobberen we, onder de immer goed geregelde begeleiding van brug- en sluiswachters, terug naar Ter Apel. Je vaart hier door echte veendorpen met voornamelijk lintbebouwing waardoor je bijna ongemerkt van het ene in het andere dorp verzeild raakt.

Veenvaart

Donderdag draaien de bruggen en sluizen voor ons tussen Ter Apel en Stadskanaal. Eén van de brug/sluiswachters heeft nog wel het één en ander te vertellen over een Beurtvaerder en omdat het behoorlijk druk is met bootjes op dit moment,

Veenvaart

belooft hij nog wel even langs te komen als we toch voor het weekend in Stadskanaal blijven. Diezelfde avond staat hij met zijn vrouw voor de deur en het wordt een genoeglijke avond vol bootjesverhalen. Hij wilde een paar jaar geleden een Beurtvaerder-casco kopen maar alleen als dat met een open kuip kon. Volgens de ontwerper kon dat absoluut niet en daardoor is de koop toen niet door gegaan….

P1060194

Vrijdagochtend nemen we de bus naar Veendam voor een stevige wandeling. Eenmaal Veendam uit wandelen we bijna 4 kilometer over een lange landweg door de velden.

P1060205

Dat klinkt saai maar zo ervaren wij dat absoluut niet. Daarna komen we bij het veendorp Tripscompagnie.

Tripscompagnie

Langs een aardgaslocatie van de NAM trekken we weer de velden in en lopen tussen de hennepplantages

P1060211

naar het Natuurpark Tussen de Venen. Een complete verrassing met heuveltjes, vennen en bloeiende heidevelden.

Wie verwacht zoiets nou als hij gaat wandelen in de buurt van Veendam?! De bus brengt ons weer terug in Stadskanaal, we hebben er dan ruim 20 wandelkilometers opzitten. Voor Dorus is het nog geen tijd om uit te blazen: voor hem staat nog een dierenartsbezoek op de agenda. Gelukkig gaat het snel, heeft hij geen grasaar in zijn oor maar een ordinaire oorontsteking, die met behulp van een zalfje binnen een week tot het verleden moet horen. Daarna mag’ie rusten en snurkt’ie vijf kwartier in een uur….!

Tussen de Venen

Toch niet zo saaie wateren….

Omdat we nu met getijdestroom te maken hebben, vertrekken we vanuit Bremen 2 uur voor laag water. Zodoende profiteren we nog een beetje van de stroming en kunnen we met de hoogwaterstroom bij Elsfleth vrolijk de Hunte opvaren. De Weser verandert van een lieflijk stromende rivier naar een echt getijdewater.

De Weser bij Bremen

Door de nieuwe, modernistische suburbs van Bremen komen we in het Bremer havengebied, langs nog wat dorpjes en dan is daar de ingang van de Hunte al.

Kruising Weser-Hunte

Om te bevaren een saai water met aan weerskanten voornamelijk dijken: rechts schapen die op dijken grazen en links dijken die door schapen begraasd worden. Oh en ook nog een roofvogel die alles vanuit de hoogte zit te bekijken…

In Oldenburg vinden we een aardig plekje aan de drijvende steigers van de Odenburger jachthaven. Ook hier is het water nog steeds onderhevig aan eb en vloed en midden in de nacht horen we het geborrel van luchtbelletjes die door het gewicht van onze Vader Knipmes ontsnappen: we liggen met de buik op de bodem!

Oldenburg, jachthaven

Maandag brengt regen, heel veel regen dus een mooie gelegenheid om schoon schip te maken. ’s Avonds zijn we het binnenzitten moe, trekken de stoute schoenen aan, klappen de parapluutjes uit en maken een wandeling naar en door het Oldenburger Slotpark.

Oldenburg, slotpark

Daarna nog een rondje door Oldenburg centrum en we zijn weer helemaal fris en fit.

Oldenburg, centrum

De volgende dag belooft warm te worden, we besluiten tot een fietstocht langs de Hunte. Het kan toch niet zijn dat een rivier zó saai is als ons vaartochtje erover doet vermoeden, tenminste…dat hopen we. Om te beginnen hebben we een kilometer of 10 puzzelen nodig om Oldenburg uit en de route op te fietsen maar een straf is dat bepaald niet want eenmaal de stad uit fietsen we door bosachtig terrein. Alleen helaas steeds verder van de door ons verlangde fietsroute af. Uiteindelijk komt alles goed en fietsen we over en onderlangs schilderachtige dijkjes langs de Hunte.

Bij Elsfleth verlaten we de Hunte om langs de veengebieden terug naar Oldenburg te fietsen.

De volgende dag gaan we Oldenburg verlaten en omdat ook hierbij het getij weer van doorslaggevend belang is, spreken we met twee andere bootjes af om met hoogwater te vertrekken. Dan heeft sluis Oldenburg namelijk genoeg water om ons naar het hogere plan van het Küstenkanaal te tillen. Na de sluis valt ons konvooi al snel uiteen; wij blijken de langzaamste vaarders van dit drietal. Het Küstenkanaal is saai door de bomen die erlangs staan waardoor je niks ziet van het achterland en lawaaierig door de verkeersweg die het hele eind (70 kilometer) langs het kanaal loopt. Als de verveling begint toe te slaan zorgen onze voorgangers voor reuring. Twee echt oude mensen dobberen daar met motorpech, helemaal in paniek. We gaan er snel naartoe, stellen ze gerust en maken hun scheepje vast aan onze Knipmes.

P1060037

De communicatie is nogal problematisch: de vrouw is behoorlijk overstuur en de man kan bijna niet praten. Hij mist de helft van zijn tong, legt hij uit. Er is iets met de motor, ze waren bang dat er iets verbrand was, maar dat blijkt gelukkig niet het geval. Voor het ogenblik lijkt het het belangrijkst om ze tot rust te manen, het is inmiddels ook enorm warm geworden en ze zijn allebei behoorlijk aangedaan. We spreken af om ze in ieder geval mee te nemen naar sluis Dörpen, waar ze waarschijnlijk wel een monteur ofzo kunnen bereiken. Als ons een groot binnenvaartschip tegemoet komt, schieten ze weer in de paniek maar gelukkig heeft Fred al contact gehad met de schipper, hij weet ervan en doet rustigjes aan. Bij de sluis raadt de sluiswachter aan om hen in het jachthaventje net voor de sluis te brengen. Dat is waarschijnlijk rustiger voor hen en daar zal misschien iemand zijn om hen te helpen. Met een strakke manoeuvre leveren we ze af aan de steiger, waar inmiddels al iemand klaar staat om hen verder te helpen. Wij gaan er dan direct vandoor want het is heel erg ondiep hier. Eenmaal bij de sluis opent de sluiswachter speciaal voor ons de deuren weer, zodat we direct mee kunnen schutten. Da’s natuurlijk wel heel erg vriendelijk van hem, hoewel de mensen van het bootje dat al in de sluis lag, daar zo te zien heel anders over dachten….

Kruising Küstenkanaal-Dortmund Emskanaal

Van het Küstenkanaal komen we daarna al snel op het Dortmund-Emskanaal en dat is een heel wat lieflijker vaarwater. We genieten volop hoewel het wel een lange vaardag wordt. De laatste 15 kilometer varen we in het avondzonnetje maar….

Dortmund Emskanaal

als we vastmaken zijn we wel in één keer van Oldenburg naar Haren gevaren, een afstand van bijna 100 kilometer! Met heel warm weer is varen met alles open bepaald geen straf en als er saaie kilometers overbrugd moeten worden dan moet dat maar. Voor het sluisje van Haren overnachten we en vroeg in de ochtend maken we een uitgebreide wandeling (plus zwemsessie) met Dorus.

Haren, sluisje

Als we terugkomen bij de Knipmes is Harens’ sluiswachter op zijn post en kunnen we door het sluisje. Voor vandaag zijn dat alle vaarbewegingen geweest. Met een verwachting van temperaturen van rond de 32 graden vinden we het onder de bomen helemaal prima, zeker als mijn held op onnavolgbare wijze ook nog iets creëert waardoor de zon uit en de wind in de kuip blijft!

Haren-Rütenbrockkanaal

Bremen

Op het Bremer marktplein staat een immens beeld van ridder Roland, het zwaard geheven en de mysterieus glimlachende blik gericht op de Dom van Bremen. Een waarschuwing aan de clerus: wij Bremer beleven ons geloof in vrijheid en laten ons niet knechten, ook niet door de bisschop. Al in de 14e eeuw stond hier een kleiner, houten Rolandbeeld dat in 1366 door volgelingen van de aartsbisschop verbrand werd. Sinds 1404 staat het huidige beeld hier. Zó belangrijk voor de stad dat men het gedurende de bombardementen van 1944/45 zwaar ingepakt beschermde.

Tussen de voeten van Roland bevindt zich iets raadselachtigs: de afdruk van een mannenhoofd. Het verhaal wil, dat toen de stad dringend behoefte had aan weidegronden, men zich tot gravin Emma richtte. Zij was in het bezit van immense stukken grond, waaronder het huidige Bürgerpark. Omdat weigeren haar niet echt geliefd zou maken, verzon zij een list. Ze verklaarde dat er zoveel grond geschonken zou worden als een man in één dag rond kon lopen. Haar erfgenaam belastte zij ondertussen met de taak hiervoor een kreupel iemand uit te zoeken. Met inspanning van al zijn krachten lukte het de kreupele man toch nog om een gebied van 130 ha rond te ‘lopen’. De inspanningen waren zwaar, hij overleed aan de gevolgen daarvan. Uit dankbaarheid werd zijn afbeelding aan de voeten van Roland vereeuwigd…

Bremen, Rolandstandbeeld

Vanaf de markt, van oudsher het centrale punt van de stad,

Bremen, Marktplein

liep een straatje rechtstreeks naar Bremen’s havengebied aan de Weser. Omdat iedereen van dit straatje gebruik maakte, vestigden zich hier verschillende bedrijfjes die goede zaken deden. Vooral de kuipers vaarden wel bij de doorgaande in- en verkopende schippers en handelaren. De Böttcherstrasse bracht zodoende welvaart voor velen.

Bremen, Böttcherstrasse

Echter, in de 13e eeuw verzandde de haven en verplaatste men het havenbedrijf naar noordelijker regionen. De Böttcherstrasse raakte in verval. Vanaf 1902 begon koffiekoopman, uitvinder van de caffeïnevrije koffie en kunstverzamelaar Roselius stelselmatig de pandjes van de 100 meter lange Böttcherstrasse op te kopen. Met behulp van drie architecten maakte hij er een indrukwekkend cultuurcentrum van, waarin diverse kunstverzamelingen, musea en kunstnijverheidswinkeltjes onderdak vonden en heden ten dage nog vinden.

Een indrukwekkend straatje dat zich ’s avonds van haar romantische kant laat zien maar toch het best ’s ochtends vroeg bezocht kan worden als het merendeel van de bezoekers nog of op één oor ligt of aan het ontbijt zit. Het naar Roselius genoemde huis wordt gesierd door een carillon met porseleinen klokjes, dat driemaal per dag speelt terwijl dan de afbeeldingen van beroemde ontdekkingsreizigers verschijnen.

Het Schnoorviertel, een piepklein, überromantisch wijkje, waar vroeger vissers en schippers woonden, bezoeken we ’s avonds als alle lichtjes langzaamaan aan gaan.

Zaterdag fietsen we naar het Bürgerpark, de immense groene long van Bremen. Weiden, bossen en prachtige gebouwen wisselen elkaar hier af.

Bremen, Bürgerpark

Kilometerslang kan hier gewandeld en gefietst worden over steeds andere paden en paadjes.

Bremen, Science Centre

We bewonderen het bijzondere gebouw van het Science Centre en het belevingspark dat erbij hoort. Door de moderne Universiteitswijk fietsen we terug naar onze Knipmes.

Bremen, universiteit

Als we ’s avonds nog één keer uitgebreid gaan genieten van een verlicht Bremen, voelen we ons eigenlijk best bevoorrecht en dankbaar…

Bremen, Slachte

Overigens in het besef dat Bremen nog veel en veel meer te bieden heeft. Allemaal goede redenen om terug te komen….ooit!

Bremen, havenkade

Een bittere pil…

Mittellandkanaal bij Minden

Maandag gooien we los van de Mindener kade en stomen op naar de Schachtsluis.

Schachtsluis Minden

Omdat we naar de kelder gaan gewoonlijk solidair samen doen, bestaan daar erg weinig foto’s van. In Minden wil het geval dat Mariëtta en Paul van de Avontuur ons afdaalavontuur gadeslaan en en passant vastleggen op de gevoelige plaat. Zodoende kunnen jullie voor deze ene keer getuige zijn van hoe diep een mens kan zakken….

Schachtsluis Minden

Hadden we ons helemaal verheugd op het lieflijke afmeerplekje bij Petershagen, waar we vier jaar geleden zo heerlijk lagen, dit plekje is niet meer of wordt in ieder geval onder handen genomen, dus wie weet komt het ooit nog weer goed? Een bittere pil, we hadden al stevig omlijnde plannen voor fiets- en wandeltochtjes in de omgeving tenslotte. Kilometerslang overheerst het gevoel van teleurstelling maar dan, bij Landesbergen, vinden we een minstens zo lieflijke afmeermogelijkheid.

WSV Landesbergen

Op de plaats waar vroeger een veerpont was zetelt nu de WSV Landesbergen, die zo op het oog uit ongeveer 6 bootjes lijkt te bestaan met evenveel caravans op het bijbehorende veldje en heel vriendelijke (vissers)mensen. We zijn alweer helemaal verzoend met ons lot en wandelen ’s avonds naar Landesbergen, een kleine gemeenschap die het duidelijk moeilijk heeft met een doorgaande weg dwars door hun dorp. Bij het dorpscafé zien we waar het vroegere veerpont naartoe gegaan is…

Landesbergen, oude veerpont

Als de zon definitief ondergaat wandelen we naar ons stekkie terug.

P1050628

De volgende dag halen we de stalen rossen te voorschijn om met een fikse omweg naar Nienburg te fietsen. Eerst is Estorf aan de beurt. Een lieflijk dorpje, in het bezit van een monumentaal Scheunenviertel. Dat is een gebied waar tussen de 17e en de 18e eeuw de voorraadschuren buiten het dorp gebouwd werden. De angst voor verwoestende stadsbranden zat er overal goed in en door in ieder geval die schuren flink buiten de dorpskern te bouwen werden, in geval van een stadsbrand, de voorraden bewaard en andersom, in het ongelukkige geval dat de voorraden vlam vatten, de stad gespaard. In Estorf bestond het Scheunenviertel in zijn (of haar?) gloriejaren uit wel 40 schuren. Tegenwoordig zijn er nog 8, mooi gelegen en gebruikt voor dorpsfestiviteiten en culturele ontmoetingen.

Scheunenviertel Estorf

Na Estorf klimmen we rustigjes aan het dal van de Weser uit en fietsen we een stuk hoog boven het Weserland. We eten onze boterhammen bij een kerkje met wijds uitzicht. Een kerkje dat er in eerste instantie lieflijk uitziet maar bij nadere beschouwing niet meer blijkt dan een klokketoren met twee garages eronder!

P1050658

Via Langendam bereiken we uiteindelijk de aspergestad Nienburg. Een gezellig stadje met nog mooie vakwerkhuisjes. We drinken vieze koffie en eten er een niet lekker gebakje bij. Dat is jammer, dus we klimmen snel weer op onze fietsjes om Nienburg te verlaten.

Een appeltje en een paar slokken limonade helpen onderweg enigszins om de smerige smaak te verdrijven. ’s Avonds wandelen we nog maar eens naar Landesbergen centrum en zien op de terugweg een koe bezig brandnetelkaas te maken – een mens is nooit te oud om te leren!

P1050631

De volgende dag varen we verder de Weser af. Het water wordt smaller en bochtiger, er is een Begegnungsstrecke – dat wil zeggen dat schepen aan elkaar melden dat zij eraan komen. Er wordt gewerkt aan het verbreden van de allersmalste bochten.

De Weser

Het is heerlijk weer, we dobberen met plezier van bochtje naar bochtje en komen dan plotsklaps bij een wel heel bijzonder veerpontje aan: de begeleidingskabels bevinden zich hier boven de rivier!

Veerpontje over de Weser

In Hoya vinden we weer een heerlijk plekje – we hebben echt veel geluk, vinden we zelf. Ons avondwandelingetje voert naar Hoya-centraal. Hoya was vroeger een graafschap, de resten van het grafelijke kasteel zijn er nog.

Hoya

De volgende dag fietsen we langs bijna alle dorpjes, die ooit bij die graafschap hoorden – of misschien nog wel want op het dorpsplein zagen we een soort meiboom met de wapens van wat wij vermoeden dat de verschillende Hoya-gemeenschappen zijn.

Hoya

We varen over met het aparte veerpontje en genieten van het prachtige landschap. Als we weer bij de Vader Knipmes aantikken hebben we er 80 kilometer opzitten en best wel een zere kont…

P1050761

De volgende dag varen we naar Bremen. Het is stralend weer, de tocht is supermooi en we genieten van badderende koeien, paarden en mensen.

De Weser

Als de laatste sluis op dit traject zich voor ons opent bevinden we ons weer op getijdewater, dus voor het vervolg van onze reis zullen we daar terdege rekening mee moeten houden. For the moment echter: een weekendje Bremen….en daar verheugen we ons enorm op!

Bremen