Natuur, discriminatie en een malle wolf met krullen – het Finowkanaal

We begrepen dat in Nederland een groep is opgestaan met een nogal ‘brede’ kijk op discriminatie en dat juist op het moment dat wijzelf eea aan den lijve ondervinden. Woensdag, als we uit Tegel vertrekken hebben we een lange vaardag in gedachten. Die plannen lijken bij sluis Lehnitz al getorpedeerd te worden. Er liggen zo’n 15 plezierbootjes opgestapeld en de waterpolitie is druk doende iedereen te controleren. Een paar andere bootjes en wij passen er niet meer bij dus wij blijven drijven totdat bij de volgende schutting de meeste bootjes meekunnen en er weer plaats is aan de steiger. Wij liggen nu vooraan, achter de politieboot en iedereen wordt weer nauwgezet gecontroleerd; iedereen behalve wij!!! De agenten lopen –tig keer langs, groeten vriendelijk en gaan verder met hun belangrijke werk. Wij voelen ons toch een beetje apart gezet. Misschien weer een mooi, nieuw doel in het leven van die Nederlandse actievoerders?!

P1040652

Na de sluis kunnen we zonder oponthoud verder en om kwart voor vier maken we vast voor het eerste sluisje van het Finowkanaal. Er ligt al een bootje voor ons in de sluis en zo te zien doen we de sluiswachter een enorm plezier door lekker een nachtje voor de sluis te blijven dobberen.

Sluis Ruhlsdorf-Finowkanaal

Niks mis mee, heerlijk rustig plekje en even de tijd om ons in het Finowkanaal te verdiepen. Waar het ons om begonnen is, is het Scheepshefwerk Niederfinow dat zich vlakbij de Poolse grens in het Oder-Havelkanaal bevindt. Het oude Finowkanaal ligt er nog en bestaat uit 12 sluisjes verdeeld over een lengte van zo’n 40 kilometer. Het Finowkanaal is het oudste, nog bevaarbare kanaal van Duitsland en stamt uit dezelfde tijd als het Franse Canal dus Midi. De eerste maal dat het Finowkanaal met 11 sluisjes geopend werd, was al in 1620!

P1040616

Na de aanleg van het Oder-Havelkanaal met het Scheepshefwerk verloor het Finowkanaal haar belang voor de scheepvaart en raakte in de DDR-tijd geheel vervallen. Gelukkig voor ons zijn de sluisjes inmiddels hersteld en is een schitterende vaarweg weer geopend voor de liefhebbers.

Finowkanaal

Een vaarweg door prachtige natuur, langs slaperige dorpjes waar de tijd lijkt stil te staan. Een vaarweg ook langs veel industriële monumenten, letterlijk en figuurlijk de ruïneuze overblijfselen van de tijd dat het Finowkanaal industrialisatie en drukke scheepvaartbewegingen bracht. We varen langs de voormalige papierfabriek Wolfswinkel, waar handgeschept, hoogwaardig schrijf- en briefpapier, ja zelfs geld gefabriceerd werd.

Finowkanaal-voormalige papierfabriek

Veel van dergelijke herinneringen zijn langs het kanaal bewaard gebleven. We slapen twee nachtjes in Marienwerder en wanen ons zomaar terug in de jaren ’50.

Marienwerder

Het enige stadje van betekenis aan het kanaal is Eberswalde. Daar blijven we vier nachten, niet omdat het persé zo prachtig is, wel omdat het het hart op de juiste plaats heeft. Het stadje wordt opgesierd door heel veel beelden, heeft een wondermooi park en bovendien wordt er elke zaterdag om 10.30 uur, bij mooi weer buiten, een gratis toegankelijk concert gehouden!

Eberswalde

Er is zelfs een halfelf-kraampje waar je koffie en koeken kunt kopen. Eberswalde heeft, net als Luik, ook trappen, de Schillertreppe en de Goethetreppe. Gelukkig niet zo hoog als in Luik maar toch ook met een heel aardig uitzicht.

Eberswalde-Schillertreppe

Er zijn nog delen van de oude stadsmuur te bewonderen en een openbare schuldbekentenis in de vorm van de Synagogen-Denkmal ‘Wachsen mit Erinnerung’, indrukwekkend.

Eberswalde-Denkmal

Zaterdag, eind van de middag/begin van de avond fietsen we door heuvelachtig landschap naar de Werbeliner See, waar we onderweg van de locals zoveel over hoorden. Het moet een schitterend meer zijn met een prachtig kanaaltje ernaar toe. Kraakhelder water en op sommige plaatsen wel 60 meter diep.

Werbeliner See

De fietstocht is in ieder geval heerlijk en het laatste stuk fietsen we weer langs het Finowkanaal. De Werbeliner See staat nu dus ook op ons verlanglijstje! Zondag houden we een daglang siësta, te warm om iets te ondernemen. Maandagochtend is het beter en wandelen we heerlijk door de wouden rondom Eberswalde. Het beekje de Hertha volgen we, tot grote vreugde van Dorus, tot haar bron.

Daar steken we over en gaan op weg richting de Eberswalder dierentuin. We kunnen zowaar één hok van dichtbij bekijken. Er blijken een bruine beer en een troep(je) wolven te huizen en allemaal komen ze nieuwsgierig Dorus bekijken. Je ziet ze denken: wát een achterlijke wolf is dat nou met z’n pijpekrullen!

Eberswalde - Zoo

Als we grinnikend verder lopen, wandelen ze met ons mee, totdat wij uit het zicht verdwenen zijn, grappig… Eenmaal terug op de Knipmes is het hoogste tijd om een bulk was weg te werken en als alles schoon en droog in de kast ligt, is ook deze dag weer voorbij. Dinsdag verlaten we enigszins weemoedig Eberswalde en gaan op weg voor het laatste stukje Finowkanaal. Prachtig is het weer en voordat we bij het laatste sluisje zijn, zien we in de verte het Scheepshefwerk, waar het uiteindelijk allemaal om begonnen is.

Schiffshebewerk Niederfinow

Achter het oude hefwerk wordt naarstig gebouwd aan een nieuw. Of naarstig…..dat weet ik eigenlijk niet eens zo zeker; het zou namelijk in 2015 al opgeleverd moeten worden. Met gemengde gevoelens verlaten we het laatste sluisje en draaien al snel de Havel-Oder Wasserstrasse op. Een rivierachtig water dat ons door de Oderberger See naar de Alte Oder voert. Doet ons heel veel aan de Maas denken.

Alte Oder

In Oderberg vinden we een mooi plekje aan een steiger naast het Bolwerk, een Gelbe-Welle-plaats. Helaas pindakaas, al snel komt een man ons op een bord wijzen dat ons leert dat hier alleen bootjes van 5 meter mogen liggen! Waarom?? Geen idee, de steiger is prima berekend op ons maar….regels zijn regels, dus wegwezen!

Oderberg

We worden verwezen naar de Marina van Oderberg maar als we daar aankomen worden we niet echt vrolijk. We besluiten door te varen naar Hohensaaten waar ons een Bootsanleger naast de sluis beloofd wordt. Ook hier blijkt niet veel (meer) van te kloppen maar gelukkig heeft de sluiswachter er geen problemen mee als we aan de (lange) wachtplaats voor Sportsboote overnachten.

Wachtplaats Hohensaate-Westschleuse

Zo kan het dus gebeuren dat we nu op minder dan 100 meter van de Poolse grens dobberen….

Polen

In het hart van Pruisen

Zondag, na het vertrek van de kinderen, gooien we los. In plaats van weemoedig zitten zijn kunnen we net zo goed varen, dan doen we tenminste nog iets…

Sluis Bredereiche

Tot aan de bijzonder ogende sluis van Bredereiche is het min of meer bekend terrein hier op de Havel. Daarna wachten ons een kleine 30 kilometer door verlaten, kronkelend natuurgebied.

De Havel

We zien weer ijs- en kraanvogels en kronkelen lustig mee totdat we na zo’n 18 kilometer op de splitsing met de Templiner Gewässer aankomen. Hier slaan we linksaf om via deze Gewässer in Templin te geraken. Via de Grosser Kuhwall-, Grosser Lanken- en de Röddelinsee bereiken we door smaller en smaller water en het enige handbediende sluisje sinds lange tijd,

P1030924

uiteindelijk Templin. Het gebied hier heet de Uckermark en Templin wordt beschouwd als de parel van de Uckermark. Niet geheel onterecht want oud-Templin wordt nog geheel omsloten door de oude stadsmuren uit het einde van de 13e eeuw. De muur is nog compleet met torens, doorgangen en verdedigingswerken en meet 1735 meter in totaal. Op een mooie avond wandelen we er, dan binnen en dan buiten de oude stad, omheen.

Templin

We blijven hier een nachtje extra. Een beetje poetsen, een beetje lummelen en nieuwe voorraden inslaan. Dinsdag vertrekken we en lopen gelijk al bijna vast in sluis Templin. Achter ons komt ook een vrij groot schip en natuurlijk proberen we ons samen in het betrekkelijk kleine, want maar 27 meter lange, sluisje te proppen. Om te beginnen gaan de deuren niet dicht. Een stootwil van onze mede-schutters blijkt voor het elektronische oog te hangen. Na wat gedoe sluiten de deuren alsnog. Wij zijn zover mogelijk naar voren gegaan want onze collega’s (een huurboot vol mannen) blijken nogal piloten en enige afstand is dan wel zo veilig…

P1030926

Als de deuren van de sluis opengaan, blijven ze halverwege steken. Het oog botst kennelijk op onze steven. Achteruit dan maar, weer wat gedoe maar dan eindelijk, draaien de deuren open. Geluk bij al dit gewurm: het regent inmiddels behoorlijk maar omdat de sluis onder een brug ligt, hebben we deze hele ‘comedy caper’-voorstelling droog kunnen uitvoeren. Eenmaal weer op de Havel meren we al snel af langs een wallekantje bij Gasthaus ‘Zur Fähre’. Het weer knapt op, de tent gaat open en we kletsen wat met onze Deense buren uit Templin, die inmiddels ook gearriveerd zijn. Hier aan dit wallekantje kun je kiezen: òf je betaalt liggeld, òf je gaat in Zur Fähre eten en ligt gratis. Het eind van het liedje is dat we heerlijk op het terras van de ondergaande zon en een schnitzel met een biertje genieten voor een fractie meer dan we aan liggeld betaald zouden hebben.

P1030976

Slim geregeld van die Gasthaus-lieden. De volgende dag gaan we verder, kopen in Zehdenick een broodje en verlaten daarna al snel de Havel om via het Vosskanaal de Havel-Oder-Wasserstrasse te bereiken. De Havel stroomt steeds rechts van ons, heet hier Schnelle Havel en is niet bevaarbaar. De Havel-Oder-Wasserstrasse volgen we naar rechts om via sluis Lenitz en de Lenitz See al snel een plekje aan het bolwerk van Oranienburg te vinden.

P1030993

’s Avonds wandelen we naar Slot Oranienburg, langs het slotpark naar het bolwerk aan de andere kant van Oranienburg. Hier kan je ook vastmaken en eerlijk gezegd bevalt dit ons beter, want een stuk rustiger. Omdat we zaterdag nichtje Fleur met man en zoontje verwachten, willen we liever hier liggen. De volgende dag verhuizen we en maken, eigenlijk door Dorus en hun hondje, kennis met een superaardig stel. We kunnen van hen water krijgen, kopen willen ze niet van horen. Als we terugkomen uit de Ruppiner Gewässer – want daar willen we hierna naartoe – dan komen we maar weer…

P1040008

Zaterdag wordt een heerlijke dag. We genieten van twee lieve mensen en een – zo mogelijk – nog liever mannetje. Enige schaduwzijde is dat als we helemaal klaar zijn om het Oranienburger Slotpark met een bezoek te vereren, inktzwarte luchten zich samenpakken en we in gestrekte draf terug naar de Knipmes racen. We redden het….net niet!! Gelukkig heeft Fred binnen de kortste keren een bakkie troost en is het leed snel geleden.

P1030997

’s Avonds, als we weer samen zijn, krijgen we nog hevig Donner en Gewitter te verduren. Dat is eigenlijk alleen maar gunstig: de Ruppiner Gewässer willen namelijk nogal eens lijden onder laag water en dan wil het daar zomaar eens maar één meter diep zijn. De volgende ochtend gooien we los, moeten bij het eerste sluisje een half uurtje wachten maar da’s geen probleem; drinken wij even lekker koffie op het voordek.

Sluis Tiergarten

De sluiswachter is vol van de voetbal en dat wij geen televisie hebben, dáár begrijpt’ie helemaal niks van. Zo’n boot en dan geen tv, da’s toch te gek om los te lopen? Hij vertelt dat in de DDR-tijd je het equivalent van vierduizend Euro voor een tv betaalde. Je rijbewijs haalde je (ook weer in vergelijking) voor 15 Euro. Maar ja, vervolgens moest je dan 15 jaar op een auto wachten… Of hij het nu allemaal beter vond, dàt werd ons niet helemaal duidelijk overigens. De diepgang gaat geen enkel probleem geven volgens de beste man. Wat hij vergeet te melden, is dat de breedte dat hoogstwaarschijnlijk wèl zou geven: de vaarweg blijkt de volgende 13 kilometer aardig aan het dichtgroeien.

Ruppiner Gewässer

We houden ons hart vast als we tegenliggers zien aankomen en moeten af en toe de waterlelies of het riet in. Net als we het zat worden (hoewel: veel keus is er niet want draaien blijft voorlopig een onmogelijkheid) wordt het ruimer en varen we de Kremmer Luch in. De Kremmer Luch is het oudste en een van de waardevolste natuurparken van Duitsland en herbergt bevers, visotters en talrijke met uitsterven bedreigde amfibieën en insecten.

Kremmer Luch

Ook bevinden zich hier roerdompen, blauwborstjes en is dit een belangrijk broedgebied voor overzomerende kraanvogels. Op slag is de smalle ellende vergeten. Een ellende die overigens ook heel mooi was en bovendien opgevrolijkt werd door een kanovaarder met een wel heel grappige bemanning:

P1040033

de een is de stuurman, de ander de navigator, volgens het baasje. Al snel bereiken we daarna sluis Altfriesack. Een dubbelsluis, die ingeval van een schip met een diepgang van meer dan 90 cm in twee keer bediend wordt. Voor ons dus ook… Na de sluis vinden we een mooi plekje aan de kade en worden in één klap gebombardeerd tot de toeristische attractie van Altfriesack!

P1040027