We love Berlin VI

 

Prenzlauer Berg en afscheid

Zondagochtend wandelen we met Dorus door het park, laten hem even zwemmen in de Spree

P1050220

en vinden het dan al zo warm dat we besluiten ook vandaag maar niet de stad in te trekken. Heerlijk, nog een dagje rust! We drinken koffie in de kuip en genieten van het park, waar de zomerse drukte alweer begint. Dorussie ligt lekker te chillen en te drogen op zijn kussen en kijkt ook af en toe belangstellend over de rand naar de overkant, waar het drukker en drukker wordt. Totaal geen last van al die zonnende, pratende en muziekmakende mensen, het is allemaal rustig en relaxed, elke dag tot ’s avonds laat. Dan, na de koffie lijkt het wel of de warmte wat afneemt, er komt wat bewolking opzetten en dan, ja dan kruipt het bloed toch waar het niet gaan kan. Zullen we toch maar….een rugzakje met voldoende drinken en een paar broodjes is zo klaar en we gaan op pad. Prenzlauer Berg, here we come!

P1050221

De metro brengt ons waar we wezen willen. Prenzlauer Berg, een oude arbeiderswijk met woningen van rond 1900 heeft de Tweede Wereldoorlog wonderwel goed doorstaan. In de DDR-tijd werd alles zwaar verwaarloosd en begon hier het verzet tegen het regime.

Berlijn, Prenzlauer Berg

De oude huurkazernes waren een toevluchtsoord geworden voor kunstenaars en ‘alternatievelingen’. Nu zijn de grijze huurkazernes veelal keurig opgeknapt en wordt de wijk bewoond door veel jonge gezinnen (de kinderrijkste wijk van Berlijn, volgens ons gidsje). Toch is er nog iets van het artistiekerige, creatieve blijven hangen en als ik moest kiezen, zou dit mijn wijk worden om te wonen: het is hier leuk en netjes, maar niet tè; alternatief en creatief maar ook weer niet tè, aantrekkelijk in mijn ogen.

Berlijn, Prenzlauer Berg

We eten onze broodjes in het park aan de Wasserturmplatz. Wat nu een lieflijk parkje is waar druiven en rozen groeien, waar mensen relaxen, lezen en tafeltennissen, waar kinderen spelen, was het ooit heel anders.

Berlijn, Prenzlauer Berg

In 1933 gebruikten de nazi’s dit terrein namelijk voor hun eerste concentratiekamp.

Als we verder wandelen komen we langs het Bücherwald, waar boeken in een soort kastjes in boomstammen staan, bedoeld om te nemen wat van je gading is en/of neer te zetten wat je met anderen wilt delen. Ook weer een bankje met gulle gaven voor de minder bedeelde medemens, echt geweldig dit!

Door gezellige straten met café’tjes, restaurantjes en live muziek komen we uiteindelijk bij het Mauerpark, waar nog een groot gedeelte van de muur zich hoog op een heuvel bevindt.

Berlijn, Prenzlauer Berg

Er staan schommels, zo kan je al schommelend uitkijken over de stad. Het voormalige grensgebied tussen Oost en West is nu één groot braakliggend terrein, waar op zondag vlooienmarkt gehouden wordt. Er zijn optredens van bandjes en natuurlijk kan er overvloedig gegeten en gedronken worden.

Berlijn, Prenzlauer Berg

We genieten even lekker van een relaxte en goede zanger, wandelen wat over het terrein

Berlijn, Prenzlauer Berg

en lopen via de snikhete en drukke vlooienmarkt weer van het Mauerpark af.

Berlijn, Prenzlauer Berg

Met dit warme weer is het hier toch iets teveel drukte naar onze smaak. We bewonderen de diverse gevels en komen al wandelend langs de Zionskirche – die overigens stevig in de steigers staat. In deze Zionskirche waarschuwde predikant Bonhoeffer in de jaren 30 al tegen het nazisme en het was ook hier dat in de jaren 80 de kerkelijke opstand tegen de DDR begon. Binnenin de kerk kan je er meer over lezen maar wij hebben eigenlijk alleen nog behoefte om weer lekker terug naar de Knipmes te gaan. Via de Berlijnse Via Gladiola(!)

Berlijn, Prenzlauer Berg

wandelen we richting metro en die brengt ons, na een paar keer overstappen, weer vlakbij de Knipmes. We genieten in de kuip van ons laatste avondje in Berlijn en zitten tot laat buiten met de kaarsjes aan. Maandagochtend gooien we op tijd los en zetten koers naar het westen en wie weet, naar nieuwe avonturen. Berlijn zullen we vast nog wel even missen, we hebben hier ook dit jaar weer zoveel mooie herinneringen geboren zien worden. MAAR……gelukkig nemen we die gewoon lekker mee!!!

Berllijn

We love Berlin, deel V

Kreuzberg

Kreuzberg, de wijk die ten tijde van de Muur aan drie zijden was afgesloten. Kreuzberg een wijk die eigenlijk twee gezichten heeft. Een creatief, multi-culti-gezicht – het grootste deel van de Turkse Berlijners woont hier,

Berlijn, Kreuzberg

en een wat rustiger, keuriger gezicht met fraaie straten en mooie musea.

Berlijn, Kreuzberg

We gaan dit keer met de metro, op de terugweg maken we een ommetje om onze printer – die binnenkort aan het werk moet – van nieuwe cartridges te voorzien. Echt irritant tegenwoordig: is er een kleurtje op, heb je alleen zwart nodig maar doet dat ding het gewoon toch lekker niet! Zo zorgen grote bedrijven dus voor zichzelf…grrrrr… Maar goed, de metro dus richting Kreuzberg. Bij de uitgang van de metro worden we met onze neus gelijk al op een mooi statement gedrukt, dat zet de toon.

Berlijn, Kreuzberg

Het Joods museum heeft een kunstwerk in de tuin dat erg aan het Holocaustmonument in Berlijn Mitte doet denken, dat kan haast geen toeval zijn….

Berlijn, Kreuzberg

Een mooie wijk, waar ook het Nationaal Museum voor Moderne Kunst, Fotografie en Architectuur is gevestigd. Al snel daarna wordt het allemaal wat rauwer, met Turkse winkeltjes, restaurantjes en supermarkten naast nog bedrijfjes van diverse andere nationaliteiten.

Berlijn, Kreuzberg

Leuk om doorheen te lopen. Door een park met lekker veel schaduw en twee prachtige kerken wandelen we naar het Boomhuis aan de Muur van de Turkse meneer Osman Kalin. Hij verbouwde hier groenten op een stukje niemandsland. Het hoorde officieel bij Oost-Berlijn maar lag in West-Berlijn, waardoor niemand iets met dat stukje grond deed en het daar zwaar verwaarloosd lag te liggen. Hij kreeg toestemming om hier groente te telen en een huisje te bouwen. Het werd een supercreatief in elkaar geknutseld boomhuis. Osman Kalin stierf in 2010, zijn zoon heeft toestemming om het grondje inclusief huis te beheren. Hopelijk blijft het nog heel lang bewaard als aandenken…

Berlijn, Kreuzberg

Na het huis van meneer Kalin trekken we naar Markthalle Neun waar op vrijdag een levendige handel moet zijn in ambachtelijk gemaakte producten. Dat valt een beetje tegen en aan het eind van de dag worden we er door zoon Joost lieflijk op gewezen dat we daar donderdagavond hadden moeten zijn. Dan is er namelijk Street Food Thursday met – de naam zegt het al – streetfood en ook nog live-muziek. Helaas pindakaas, volgende keer dan maar…

Berlijn, Kreuzberg

Even verder zien we op straat een mooi voorbeeld van solidariteit: een soort overdekte kleding/voedselbank in het klein! Mensen die het nodig hebben kunnen hier vrijelijk over beschikken.

Berlijn, Kreuzberg

We zagen zelfs potjes en blikjes met levensmiddelen tussen de kleding staan! Jammer dat het niet een klein beetje netjes wordt gehouden, maar dat geldt voor wel meer zaken hier…

Berlijn, Kreuzberg

Eenmaal het Teltowkanaal overgestoken, komen we in het fraaiere gedeelte van de wijk terecht.

Berlijn, Kreuzberg

Als we weer eens in een schaduwrijk parkje zitten uit te puffen zien we aan de overkant een intrigerend gebouwencomplex. Nieuwsgierig als we zijn gaan we een kijkje nemen en leren dat het hier gaat om de gebouwen van een stadsziekenhuis uit 1890.

Berlijn, Kreuzberg

In 2008 heeft een groep architecten het idee geopperd deze gebouwen te behouden en geschikt te maken voor bewoning. Samen met 130 families werd het perceel van 26.000 vierkante meter aangekocht met dit resultaat!

Echt geweldig, vonden wij… Bij een fontein doet een baasje voor haar hond het enige slimme met deze temperaturen, buiten de beestjes gewoon lekker thuis in de schaduw laten…

Berlijn, Kreuzberg

Via het enorme kerkhof aan de Bergmannstrasse met overblijfselen (letterlijk en figuurlijk) van puissant rijke families komen

Berlijn, Kreuzberg

we al snel bij het metrostation van waaruit we via via naar Cartridge World reizen. Door een lange, drukke straat zonder schaduw vinden we uiteindelijk verlossing van onze printerellende en wordt – heel vriendelijk – ons waterflesje gevuld. Als we uitgeput en –gewrongen weer op de Knipmes zijn, lassen we voor morgen maar weer een rustdag in. Het moet tenslotte wèl leuk blijven……

P1050216

 

We love Berlin, deel IV

Mitte, vervolg

Na een heerlijke relaxdag woensdag, vertrekken we donderdagochtend vroeg richting Fernsehturm. We willen graag eens omhoog om van het uitzicht te genieten en vandaag is daar een perfecte, want stralende, dag voor.

Berlijn, Fernsehturm

Om 9 uur gaan de deuren open voor vroege vogels zoals wij. Dachten we ‘even’ omhoog te liften, van het uitzicht te genieten en weer te vertrekken, dan komen we bedrogen uit. Om kwart voor 9 staat er al een rij in de – nu al – blakkerende zon en we sluiten aan. Als de deuren opengaan, worden de tassen gecontroleerd. Daarna mag je binnen weer in de rij om kaartjes te kopen. Vervolgens worden de tassen en jijzelf gecheckt zoals op een luchthaven en dan mag je weer in de rij voor de liften. Een heel gedoe maar veiligheid voor alles natuurlijk. De lift omhoog is gaaf: hij gaat heel hard (6 meter per seconde) en in het plafond is een doorzichtige strook, zodat je langs de wand kunt zien hoe hard het gaat. Er is ook een trap van 986 treden, we hebben geen liefhebbers voor dit avontuur kunnen ontdekken! Eenmaal boven mag je – zonder rij – vrijelijk van het uitzicht genieten en dat doen we natuurlijk, daarvoor waren we hier tenslotte! We zien Tempelhofer Freiheit in de verte,

P1050130

vliegveld Tegel in een andere verte

P1050133

en Berlijn centrum met Unter den Linden, Tiergarten en de Siegessäule in de verte.

P1050131

Als je die lijn doortrekt en dan een beetje naar rechts, daar ligt onze Knipmes, als het goed is… Als we weer omlaag gezoefd zijn, pakken we een trammetje richting Bernauer Strasse.

Berlijn, Bernauer Strasse

Hier staat nog 220 meter van de Muur plus een wachttoren en er is een gedenkplaats met heel veel verhalen over de invloed van de Muur op het dagelijkse leven en natuurlijk ook over de vele ontsnappingspogingen die ondernomen werden. In de schaduw drinken we koffie en laten deze plek op ons inwerken. Er was ook een ontsnappingstunnel,

Berlijn, Bernauer Strasse

de route van de tunnel is aanschouwelijk gemaakt met stalen platen in het gras. Op de muren van de flatgebouwen staat foto’s van hoe het er in de jaren van de Muur uitzag en aan toe ging.

Berlijn, Bernauer Strasse

Onder de indruk wandelen we verder en Fred wijst op de dikke plakkaten aanplakbiljetten overal, dat ziet er grappig uit. Boodschap op boodschap op boodschap maakt samen één dikke koekebak!

P1050151

Het wordt warmer en warmer, we zoeken zo vaak mogelijk een bankje in de schaduw om even op adem te komen en wat te drinken. Ongemakkelijk, maar we willen toch gewoon lekker blijven genieten van wat we allemaal zien. We wandelen langs de Volksbühne

Berlijn, Volksbühne

op de Rosa-Luxemburg-Platz, een theater voor en door het volk, gebouwd in 1913-1914. Vandaar is het niet ver meer naar de Neue Synagoge, die we ooit al eens bezochten, een schitterend bouwwerk, letterlijk en figuurlijk.

Als de warmte zich weer doet gelden, vinden we een bankje in een lieflijk hofje, de Heckmannhöfe. Een oase van rust midden in de stad en een uitgelezen plek om onze broodjes te eten naast een kabbelend fonteintje.

Door de Hackesche Höfe, allemaal hofjes, verbonden door smalle doorgangetjes,

Berlijn, Hakesche Höfe

komen we weer in de drukte en wordt het hoogste tijd om ons in het volgende avontuur te storten: op onze stalen rossen dwars door het centrum van Berlijn crossen, tussen auto’s, bussen, toeristenbussen, -riksja’s en andersoortige vervoermiddelen door richting Brandenburger Tor en Tiergarten, waar het allemaal gelukkig weer wat rustiger wordt….

We love Berlin, deel III

Mitte

Het stadsdeel Mitte is het gebied waar de meeste toeristische trekpleisters zich bevinden. Wij hebben ook nog wel zo het één en ander op ons verlanglijstje staan aan bezienswaardigheden, al hebben we niet de illusie dat we alles kunnen (en willen) zien en bekijken. We trekken voor Mitte twee dagen uit met daar tussendoor een rustdag. Woensdag vroeg in de middag wordt Dorus verwacht bij de schoonheidssalon en om van de nood gelijk maar een deugd te maken gaat Fred goedkope diesel halen en wordt en passant de was weggewerkt. Fred fietst 10 keer heen en weer met steeds 60 liter diesel in het aanhangertje. Winstgevend, want we hoorden van iemand die in Potsdam langs het water 25 cent per liter meer betaalde…

Dinsdag de eerste helft van Mitte dus. We gaan vroeg op pad en fietsen langs het water van het Teltowkanaal tot aan de Strasse des 17 Juni. Die volgen we door Tiergarten en langs de Siegessäule. De fietsen parkeren we deftig dit keer: onder het toeziend oog van de wakers bovenop de Brandenburger Tor.

Brandenburger Tor

We wandelen langs de Bundestag en de ultra-moderne regeringsgebouwen.

P1050039

We drinken koffie aan de oever van de Spree met zicht op diezelfde gebouwen en zien de Nederlandse buurtjes uit Charlottenburg langs varen. Natuurlijk maken we een paar fotootjes, want die heb je meestal zelf niet zo druk: foto’s van je eigen boot terwijl je door Berlijn vaart. We volgen de Spree en komen bij het Tränenpallast. In dit gebouw, grenzend aan station Friedrichstrasse, namen mensen in de DDR-tijd afscheid van familieleden die op bezoek waren geweest. Ontelbare tranen zijn hier vergoten van verdriet, woede en onmacht. Hun verhalen worden hier verteld. Ook bijzonder om te zien en te horen: de journaalfragmenten over eenzelfde gebeurtenis, van nieuwsuitzendingen in Oost- en West-Berlijn. Schrijnende beelden en verhalen al met al, heel lang houden we het niet uit; het is tè erg en te veel… Eenmaal buiten steken we de Spree over en wandelen door het Monbijoupark richting Dom.

Dom van Berlijn

Het Monbijoupark, waar we zo genoten met Joost, Marjon en de mannetjes en een paar jaar geleden ook met Jeroen. De Dom willen we graag bezoeken, het is er tijdens eerdere Berlijn-tripjes niet van gekomen. Nu ook bijna niet: er moeten kaartjes gekocht worden bij een automaat. Als alle vereiste handelingen zijn verricht, zegt het apparaat dat we op onze tickets moeten wachten. Vervolgens komen er twee bonnetjes uitrollen en wij zijn in de veronderstelling dat dat de bedoelde tickets zijn. Als we in de hal nog even staan te prutsen, komt een vrouw nogal verdwaasd bij de ticketautomaat vandaan en steekt vragend twee papiertjes omhoog.

Bij ons gaat geen enkel lampje branden, wij zeggen dat wij het ook niet weten. We gaan in de rij voor de toelating en dáárna staat er dan nog een meneer die kijkt of je wel een kaartje hebt. Als wij aan de beurt zijn en de betaalstrookjes laten zien vraagt de dame naar onze tickets. Nou, die heeft ze in haar handen volgens ons. Dat is dus helemaal niet correct, we hadden op toelatingstickets moeten wachten en dan eindelijk gaat ons een lichtje op: dat waren dus de papiertjes waar die verdwaasde dame mee in haar hand stond! De toelatingsdame vindt dat zij er niks aan kan doen, maar hierin verschillen we toch duidelijk van mening. Het bewijs dat wij betaald hebben heeft zij tenslotte in haar handen en we gaan echt niet opnieuw 14 Euries betalen! We zijn zo goed niet of we moeten terug om te kijken of die tickets nog ergens zijn. Die kans lijkt ons wel heel erg klein maar vooruit. Niks meer te zien natuurlijk en als de wiedeweerga gaan we terug naar ‘onze’ dame. Met een gul gebaar strijkt zij de hand over het hart en tovert twee spiksplinternieuwe tickets uit een kastje. Wapperend met de tickets en gloeiend van dankbaarheid nemen we de volgende horde: de meneer die nogmaals kijkt of een en ander ordentelijk verlopen is. Uiteindelijk mogen we dit Godshuis betreden en eenmaal binnen worden we vrijwel onmiddellijk overrompeld door de pracht en praal van het geheel.

Als we onze ogen uitgekeken hebben zoeken we de trappen op die ons naar de Domtoren leiden. Het is even een klim maar het uitzicht is zeker de moeite waard.

P1050097

Nadat we de Dom verlaten hebben wandelen we via Unter den Linden langs de Humboldt-universiteit, waar nationaal-socialistische studenten in mei 1933 belangrijke boeken verbrandden van vrijdenkers, journalisten, filosofen en wetenschappers. Er is nu een monument: een glasplaat waardoor je een kelder met lege boekenkasten inkijkt en een plaquette met een waarschuwing van Heinrich Heine van ruim een eeuw eerder.

Checkpoint Charlie is dan niet ver meer. Toppunt van toeristentrekker en druk, druk, druk.

Checkpoint Charlie

Topographie des Terrors, de geschiedenis van het fascisme en de Gestapo vanaf 1933 toen Hitler aan de macht kwam. Verdrietig stemmend, aangrijpend en niet te bevatten. Het stuk muur buiten met de daarbij behorende verhalen maakt het allemaal nog erger.

Topographie des Terrors

Berlijn, stad van en tegenstellingen. Op de Potsdamer Platz verzeilen we op/in een dragqueen-festival, vervreemdend….

P1050118

We bekijken het Sony-gebouw en dan met name de dakconstructie, die we altijd weer fascinerend mooi vinden.

Sony-gebouw Potzdamer Platz

Als afsluiting drinken we een slokje op de stenen zuilen van het Holocaustmonument. Met 2711 betonnen zuilen worden hier de slachtoffers van de Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog herdacht.

Holocaust-monument

Dan is het genoeg geweest. Teveel indrukken, teveel schanddaden, teveel verdriet, teveel van alles. Wat rest is onmacht….